Image result for bug png

ساس  ( Bug ) 

ساس ها حشراتی  هستند  از راسته نیم بالان که  که به طور گروهی زندگی می کنند و از راه خونخواری از انسان و دیگر جانوران خونگرم تغذیه می کنند . ساس ها از کک بزرگ‌ تر هستند و لای درز تشک ها ، متکا ، پشت کاغذ دیواری ، شکاف وسایل چوبی ، لابلای کارتن ها و …. سکنی می گزیند . ساس ها خونخوار بوده و شب ها از مخفیگاه خود خارج شده و به مکیدن خون می پردازند . آن ها را در منازل ، هتل ها ، پادگان ها ، سرای سالمندان ، زندان ها و … می توان یافت .

 

انواع ساس

دو نوع ساس از نظر بهداشتی برای انسان اهمیت دارند :

ساس تختخواب  ( Cimex lectularius )

ساس گرمسیری  (Cimex hemipterus  )

این دو نوع ساس از روی پیش‌ سینه یعنی بخش اول سینه ، از هم تشخیص داده می‌شوند.

 

ساس تختخواب  ( Bed Bug )

ساس تختخواب متعلق به خانواده  Cimicidae  می ‌باشد و در ایران با اسامی ساس‌های رختخواب ، ساس‌های تختخواب و ساس‌های خونی خوانده می‌شود و حدود ۷۰ گونه در جهان دارد . کلیه گونه‌ ها از خون پرندگان و پستانداران می‌ مکند . اصولاً این حشرات شب‌هنگام برای مکیدن خون میزبان به‌ طور موقت به‌ آن نزدیک شده و در سایر اوقات در محل‌های تاریک پنهان می شوند . این حشرات در محل‌های سکونت انسان به سر می‌برند و بر اثر بوی خاص خود ، به ‌آسانی شناخته می‌شوند . به علت عدم قابلیت انسداد منافذ غدد بودار، ترشحات آن‌ها به ‌طور مداوم به بیرون جاری می ‌شود و با تعقیب بوی باقی‌مانده از آن‌ها می‌تواند به محل اختفای این حشرات پی برد . این حشرات توسط خرطوم خود در پوست بدن میزبان منافذی نزدیک به هم ایجاد می‌ نمایند تا به رگ‌های خونی ظریف دسترسی پیدا کنند . انسان سوراخ شدن پوست بدن را توسط این حشرات حس نمی ‌کند و تنها با احساس خارش یا سوزش در محل مکیده شده ، پی به وجود آن می‌ برد و در این هنگام ممکن است انگل مدتی قبل ، از آن محل دور شده باشد . همچنین در اثر لکه‌های خون باقی‌مانده در رختخواب  ، بلافاصله به وجود آن‌ها پی برده می‌ شود . خون میزبان با یک نوبت تغذیه  ، تا مدت طولانی در روده  آنها باقی می‌ ماند و بسته به نیاز ساس ، مورد مصرف قرار می‌ گیرد . درصورتی ‌که این حشرات جهت مکیدن خون ، به انسان دسترسی نداشته باشند، به انواع مختلف پرندگان و سایر پستانداران حمله ‌ور می ‌شوند . پوره‌ها تا شش ماه و حشرات کامل نیز تا یک سال قادرند در برابر گرسنگی مقاومت نمایند . این حشرات در صورت نیاز می‌ توانند با سرعت ۱۲۵ سانتی‌ متر در هر دقیقه از جایی به‌جای دیگر کوچ نمایند 

 

 

Image result for ‫ساس تختخواب png‬‎

 

ساختار مورفولوژیکی ساس

بدن ساس مسطح و بیضی شکل است و بین 4 تا 5 میلی متر طول دارد . رنگ آن ها در صورت خونخواری ، قرمز تا قهوه ای و در صورتی که خونخواری نکرده باشند ، زرد تا قهوه ای کم رنگ متغیر است . سطح بدن این حشره از کرک پوشیده شده است . سر ساس ها پنج ضلعی بوده بر روی سر، یک  جفت آنتن  یا شاخک ، قطعات دهانی گزنده و مكنده به صورت خرطوم و یک جفت چشم در طرفین سر مشاهده می شود . سینه از سه  بند تشکیل شده که بند اول بزرگتر از دو بند دیگر است . به هر بند سفید ، یک جفت پای کشیده و بلند و استوانه ای  متصل است و روی بند دوم و سوم سینه ، یک جفت بال تحلیل رفته به صورت دو بالشتك ، مشاهده می شود . شکم از هشت بند تشکیل شده است که بند انتهایی شکم در نرها کشیده تر ومجهز به یک عضو تیز بنام penis است . بر روی بدن پوشش کم پشتی از موهای ظریف دیده می شود .

 

چرخه زندگی ساس

ساس‌ها به روش خاصی جفت‌ گیری می‌ نمایند . نر جثه‌ای کوچک‌ تر از ماده دارد و از سمت راست بدن ماده روی آن استقرار می ‌یابد و آلت جفت‌ گیری خود را به اندام  محفظه مانند و  چهارگوش و با دیوارۀ ظریف روی  شکم ماده فرو می ‌برد . عمل جفت‌ گیری با سوراخ شدن دیواره این محفظه توسط جنس نر و ریخته شدن اسپرم‌ها به حفره عمومی بدن ، صورت می گیرد . اسپرم‌ها فعالانه به سمت تخمدان‌ها عزیمت می ‌نمایند . ساس ماده حداکثر 500 تخم در طول عمر خود می گذارد و آنها را در دسته‌های کوچکی در شکاف اشیاء مختلف می‌چسباند . تخم ها یک میلیمتری و سفید رنگ هستند . بازشدن تخم ها در شرایط مطلوب در طول هفت روز ،  صورت می گیرد ولی اگر دما پایین تر از 14 درجه سانتی گراد باشد ، تخم ها شکفته نمی شوند . ساس ها متامرفوز یا دگردیسی ناقص دارند و بعد از شکفته شدن تخم ، نوزادی که از تخم خارج می شود کاملا شبیه به بالغین است و فقط اندازه ای کوچک  دارد و به رنگ زرد است و نمف نامیده می شود . ساس ها پنج  مرحله نمفی دارند و در هر مرحله بایستی یک یا چندبار خونخواری کنند و پس از رشد جلد اندازی نمایند و به مرحله دیگر وارد شوند .

 

 

تفاوت ظاهری ساس نر و ماده 


 

تشخیص ساس در محل

حضور ساس ها را از راه های مختلفی می توان تشخیص داد :

  • مشاهده لکه های کوچک قهوه ای یا سیاه روی ملحفه ، دیوار و… که ناشی از مدفوع ساس است
  • مشاهده رد خون روی ملحفه و در مسیر مخفیگاه ساس
  • پهن کردن ملحفه ای سفید رنگ و روشن کردن ناگهانی چراغ در شب و مشاهده ساس روی ملحفه
  • بازدید شکاف ها و درز ها در محل و مشاهده ساس زنده ، تخم ها ، نمف یا پوسته آن ها

 

 

ساس ها چگونه وارد خانه ها می شوند

ساس ها حرکتی بسیار آهسته دارند و به همین علت قدرت انتشار محدودی از لحاظ حرکت به سایر مکان ها  دارند و عمده روش انتشار و فراگیری آنها از طریق لوازم و وسایلی مانند فرش ، مبلمان ، لوازم خواب ، چمدان ، کتاب ها  ، لباس  و … می باشد .آنها می توانند از مکان های دیگری که آلوده به ساس بوده اند و نیز از طریق وسایل دست دوم  ، به خانه ها راه پیدا کنند . آنها می توانند در لباس ها ، کیف پول ها ، کوله پشتی ها و آیتم های دیگری که روی سطوح نرم و یا چرمی قرار گرفته اند جولان بدهند .  آنها همچنین می  توانند بین اتاق های ساختمان های چند واحدی مانند هتل ها و آپارتمانها رفت و آمد کنند .

 

چگونه می توان از ورود ساس ها به خانه جلوگیری کرد

  • به هنگام اقامت در هتل ، کیف خود را بر روی زمین و یا رختخواب قرار ندهید
  • جا لباسی را در محلی دور از دیوارها و اشیاء اتاق قرار دهید
  • هنگام بازگشت به منزل ، لباسهایتان را شسته و اتو بکشید
  • لوازم جدید و دست دوم را قبل از آوردن به منزل بررسی کنید

 

انتشار ساس

ساس ها حرکتی بسیار آهسته دارند و به همین علت قدرت انتشار محدودی از لحاظ حرکت به سایر مکان ها  دارند و عمده روش انتشار و فراگیری آنها از طریق لوازم و وسایلی مانند فرش ، مبلمان ، لوازم خواب ، چمدان ، کتاب ها  ، لباس  و … می باشد .

 

 

ساس زدگی

زخم های محل گزش به صورت دانه های سفتی هستند که از همدیگر فاصله کمی داشته و به صورت خوشه ای ، دو تا دو تا یا سه تا سه تا باهم ظاهر می شوند .

 

 

خطرات و مضرات ساس

  • ایجاد کم خونی ( به علت خونخواری زیاد )
  • ایجاد حساسیت در افراد مستعد و حساس . شایع ترین حساسیت پوستی به صورت مجموعه ای از کهیرها یا زخم های مسطح قرمز خارش دار دیده می شود . در موارد نادر امکان دارد تاول های بزرگ ، برجسته و اغلب خارش دار به وجود آید
  • کم خوابی یا بی خوابی
  • خارش شدید
  • عفونت های ثانویه ناشی از خاراندن پوست
  • طپش قلب
  • بوی بد مکان ساس زده
  • ایجاد آسم در افراد حساس

ساس ها معمولا بیماری خاصی را به انسان منتقل نمی كنند . گر چه ارگانیسم های بیماری زا در لوله گوارش ساس می توانند زنده بمانند ولی ساس ها هرگز خون آلوده را هنگام گزش میزبان دوم ، مجدداً به دهان بازنمی‌ گردانند و هم چنین به ندرت زخم ناشی از گزش با مدفوع آن ها آلوده می شود .

 

روش های مبارزه با ساس

اگر در منزل ، هتل و مسافرخانه شما ساس وجود دارد ، به شما توصیه می ‌کنیم به ‌صورت خودسرانه با مراجعه به سم فروشی‌ها و یا عطاری‌ها ، اقدام به خرید سم و یا سایر آفت ‌کش ‌ها ،  ننمایید زیرا این سموم حشره‌ کش برای کودکان و بزرگسالان خطرناک بوده و اصلاً توصیه نمی‌شود و حتی ممکن است این حشرات را به گونه‌های مقاوم در برابر سم تبدیل کند . روش های زیر معمولا برای مبارزه با ساس استفاده می شود :

  • شستشو لباسها و پرده ها در آب داغ
  • شستشوی اماکن با بخارشوی
  • استفاده از سرمای زیر 18 درجه و گرمای بالای 45 درجه برای نابودی ساس
  • استفاده از تخت با پایه های فلزی و صاف و لغزنده ( برای جلوگیری از بالا رفتن ساس )
  • فاصله دادن تخت از دیوار
  • استفاده از جارو برقی
  • مسدود کردن تمام درز ها و شکاف ها
  • استفاده از سموم شیمیایی

البته این روش ها هیچ کدام قطعی و دائمی نیستند و ساده ترین و موثر ترین روش مبارزه با ساس ، استفاده از دستگاه های تخصصی دفع ساس ایران پراتیکس می باشد که بدون ایجاد عوارض جانبی و روش های پر زحمت ، باعث ریشه کنی صد در صد این انگل های موذی می شود .